Wykwintny Rover

Było już o tym, jak dowartościować posiadaczy land roverów. Właściciele range roverów w zasadzie nie powinni potrzebować dowartościowania, bo są to samochody, które dowartościowują ceną.
Spece od nazw handlowych świetnie o tym wiedzą, więc najdroższy Range Rover nie ma żadnej indywidualnej nazwy. Znacznie tańszy nosi nazwę Sport, równie czytelną jak banalną. Najtańszy ma na osłodę wyrafinowaną nazwę Evoque.
Słowa takiego w języku angielskim nie ma, ma się kojarzyć niewątpliwie z evoke, co znaczy «przywoływać, wywoływać coś», zwłaszcza podziw, zainteresowanie. Mogłoby jednak wystąpić w języku francuskim, w którym jest czasownik évoquer – źródłosłów angielskiego evoke.
To, co francuskie, uchodzi zwykle za wyrafinowane. Czyż nie jest miło mieć najtańszego Range Rovera i mieć świadomość, że jest tak wykwintny?

Trzy Rovery

Nazwa Rover, której w języku polskim zawdzięczamy wyraz pospolity, występuje w sieci dość skomplikowanych zależności.
Najpierw był oczywiście Rover. Potem Land Rover, a więc terenowy, który dziś jest marką samodzielną. Wreszcie obmyślono markę Range Rover należącą do Terenowego Rovera.
Range to wyraz wieloznaczny, a intencją twórców nazwy było zapewne wykorzystanie tej wieloznaczności. Może znaczyć «odległość, zasięg» a także «pasmo górskie» – wszystkie znaczenia w tym kontekście uzasadnione. Na to zapewne powinny się nakładać takie znaczenia, jak «asortyment, wybór», co może, a chyba nawet powinno, sugerować luksusowy charakter pojazdu.

Jak dowartościować posiadaczy land roverów

Jeśli jeździsz samochodem marki Land Rover, możesz mieć model Defender, co dowartościuje Cię w ten sposób, że będziesz jeździć na pokładzie Obrońcy.

Nazwa Freelander nawiązuje do staroangielskiego słowa, które oznaczało posiadacza ziemi, który nie musiał świadczyć na rzecz pana. Jeśli jesteś wolnym człowiekiem, a w dodatku masz kawał ziemi, nie musisz czuć się niedowartościowany. Bez tego możesz.

Jazda samochodem terenowym odbywać się może poza utartymi szlakami. Może to doprowadzić do odkrycia miejsc wcześniej nie znanych. A Discovery znaczy Odkrycie.
Jakiego samochodu jednak byś nie kupił, i tak się dowartościujesz.

Rower i Rover

Temu brytyjskiemu producentowi samochodów zawdzięczamy wyraz pospolity, który – jak widać w tytule – służy czasem do gier słownych. Chodzi o rower, którego związek z Roverem jest bezpośredni. Rzecz w tym, że Rover był pierwszym producentem rowerów w znanej nam formie, a więc o dwu kołach równej wielkości z napędem przenoszonym przez łańcuch, które zastąpiły bicykle. Nazwa angielska jest znacząca, bo rover to «wędrowiec» a też «niespokojny duch».
Gdy kilka lat po II wojnie światowej jeden z projektantów Rovera zaprojektował samochód terenowy (zainspirowany samochodami marki Jeep i ich wojennymi sukcesami), nadał mu nazwę Land Rover, czyli «Terenowy Rover».

Tata i tata

Zauważyłem, że kiedy 3 lata temu indyjski koncern Tata kupił firmy Jaguar i Land Rover, w Europie zapanowały przestrach i konsternacja. Dlaczego? Łatwo zrozumieć. Czy słusznie? Zależy od punktu widzenia. W tym blogu dominuje punkt widzenia językoznawczo-pragmatyczny, a to znaczy, że zastanowimy się najpierw nad nazwą, a potem, uzbrojeni w wiedzę, wyciągniemy wnioski.
Nazwa Tata brzmi w uszach Polaka miło, choć samochód takiej marki nazywa się zabawnie. Nazwa – jak to się pospolicie zdarza – pochodzi od nazwiska. A nazwisko, jak można się domyślać, wywodzi się z wyrazu pospolitego. Tego wyrazu nie trzeba tłumaczyć, bo ma on formę tata i znaczenie zrozumiałe nie tylko dla Polaków. Czasem może mieć formę trochę inną, np. tetis w litewskim albo daddy w angielskim, ale nietrudno zauważyć, że mimo różnic formy te mają wiele wspólnego. Wywodzą się one z pradawnego języka zwanego indoeuropejskim, od którego początek bierze znaczna większość języków naszego kontynentu. Jego źródło zaś znajduje się na Półwyspie Indyjskim.
Tak więc nasz rzeczownik tata i nazwisko Tata to krewniacy, których powinowactwo widać mimo upływu tysięcy lat. Czego w takim razie się bać?