Ukłon w amerykańską stronę

John C. Frémont (1813–1890) był odkrywcą, który tak dobrze zapisał się w pamięci Amerykanów, że jego imieniem nazwano co najmniej 30 obiektów różnego rodzaju, od mostów aż po miejscowości, z których największą jest miasto Fremont w Kalifornii.
Czy Fiat Freemont może mieć z tym coś wspólnego? W materiałach reklamowych producent zapewnia, że chodzi tu o wolność, radość życia itp., ale trudno było oczekiwać czegoś innego. Prawda, że skojarzenie ze słowem free jest nieuniknione, możliwe zaś z monte (hiszpańskie i włoskie «góra») lub mountain (to samo po angielsku). Prawda też, że bez trudu można ustalić, co taka nazwa znaczy w amerykańskich uszach i że w stanie Michigan, w którym siedzibę ma firma Dodge, są aż 4 okręgi Fremont. Fiat Freemont to samochód bliźniak Dodge’a Journeya.
Byłżeby to ukłon w amerykańską stronę?

Europejskie miasta, samochody amerykańskie

Kilkanaście miast miało okazję swą nazwę udostępnić samochodom. Zacznijmy od europejskich.
Są więc przede wszystkim modele SEAT-a. Jest Fiat Siena (od 1996) mający nazwę od miasta w Toskanii – niezbyt wielkiego może, lecz znakomicie znanego turystom. Jak można sądzić, amerykańska Toyota Sienna (od 1997) ma też z nim coś wspólnego.
Pewien problem jest z amerykańskim amerykanocentryzmem, bo był Buick Lucerne (2006–2011) podobno jednak od miasta w stanie Kolorado. Może i tak, ale najważniejsza Lucerna jest w Szwajcarii. Był też Mercury Milan (2006–2011), ale jakoby od miasta Milan (Illinois). Każdy jednak powinien wiedzieć, gdzie jest Milano (angielskie Milan, polskie Mediolan). Znalazłem też stronę internetową, na której tłumaczą, że Suzuki Verona (2000–2006?, sprzedawana tylko w USA) ma nazwę od jakiegoś miasta w USA (a nazywa się tak co najmniej 10 miast w tym kraju).
Sewilla znalazła uznanie za sprawą Cadillaca, od 1997 do 2004 roku w sprzedaży był Cadillac Seville, a pod koniec lat 50. Cadillac Eldorado Seville z gigantycznymi „skrzydłami” nad bagażnikiem.

Grande Idea? Bravo!

A Fiat nazywa swoje samochody raczej po włosku.
Jest więc Fiat 500. Cyfra jest wprawdzie arabska, ale pojawiła się jako nawiązanie do tradycji, bo w latach 1957–1975 Fiat produkował wielce sławny i zasłużony samochód pod tą nazwą. Potem, na początku lat 90., pojawiło się nawiązanie do niego w postaci nazwy Cinquecento «pięćset». Później pojawiło się też Seicento «sześćset» (był też dawniej Fiat 600). Były to nazwy błyskotliwie sugerujące związki z wiekiem XV i XVI, czyli epoką wielkiego rozkwitu sztuk i nauk w ówczesnych Włoszech, ale wyrafinowanie w nazewnictwie samochodów to rzucanie pereł przed wieprze. Po kilkunastu latach od takich nazw odstąpiono, bo mało kto umiał je wypowiedzieć, zapisać i zapamiętać.
Dziś FIAT wyraźnie preferuje nazwy krótkie i łatwo rozpoznawalne, są więc Panda «panda, sympatyczny zwierzak», Grande Punto «kropka, i to wielka» (uwaga na nazwę: 6+5, a nie 11 naraz!), Idea, znaczy «idea, myśl», i Bravo (kojarzyć z entuzjazmem).

Automobilowe skróty

Wśród nazw firm często spotyka się takie, które powstały jako skróty, np. IBM, IKEA, Polfa.
Widać jednak, że gdy trzeba nazywać firmy motoryzacyjne, nazwy tego typu nie cieszą się wielkim uznaniem. Mamy tylko 3 skrótowe nazwy motoryzacyjne.
Pierwsza, BMW, pochodzi od pierwotnej nazwy Bayerische Motoren Werke, czyli Bawarskie Zakłady Silnikowe, a w użyciu jest prawdopodobnie od 1917 r. Druga, o nazwie ustalonej przypuszczalnie już w 1899, to Fabbrica Italiana Automobili Torino (Włoska Fabryka Samochodów w Turynie), znana jako FIAT. Trzecią jest SEAT o nazwie powstałej z Sociedad Española de Automóviles de Turismo, co w  języku polskim mogłoby mieć formę Hiszpańskie Towarzystwo Samochodów Osobowych (nazwa w użyciu od roku 1950).
Przy okazji trzeba też przypomnieć skrótowce FSO (Fabryka Samochodów Osobowych) i FSM (Fabryka Samochodów Małolitrażowych ), którymi nazywano niektóre samochody przez nie produkowane.

Nazwy bez związku

Bywają nazwy, które oddalają się od punktu wyjścia i w rezultacie tracą związek ze źródłosłowem. W Polsce zdarza się to – być może – szczególnie często. Autor tego blogu kupił kiedyś fiata punto w firmie Rabbit. Ta nazwa nie była żartem ani nawet rezultatem nieporozumienia. Po prostu: zanim wspomnianej firmie zaczęło się opłacać sprzedawanie samochodów, handlowała komputerami, stąd w jej nazwie bit nie mający jednak raczej nic wspólnego z królikami a chyba jeszcze mniej z samochodami.
Podobnych przykładów można podać o wiele więcej. Pojutrze będzie o nazwie pewnego szacownego wydawnictwa, która też oddaliła się od swego źródła, choć z innych powodów.