Capri, nieopodal Sorrento

Słynna włoska wyspa Capri dała nazwę kilku samochodom koncernu Forda. Nazwa znakomicie się kojarzy i wspaniale brzmi. Jej etymologia też robi pewne wrażenie, najpierw dlatego, że nie jest jasna. Są 3 wywody etymologiczne, pierwszy widzi źródło nazwy w greckim rzeczowniku kapros oznaczającym dzika, drugi w łacińskim wyrazie capreae «koza», trzeci w hipotetycznym etruskim słowie, które miało oznaczać «skalisty». Wyspa sąsiaduje z półwyspem Sorrento (na nim leży miasto o tej samej nazwie), którego nazwa została wykorzystana przez Kię do nazwania modelu Sorento (z jednym „r”, 2003–2009).
Ta marka motoryzacyjna najpierw pojawiła się w formie Lincoln Capri (1952–1959 ), był to wielki i luksusowy krążownik szos z silnikami o pojemności sięgającej 7 litrów.
Mało kto wie, że były 2 Fordy Capri, europejsko-amerykański z lat 1961–1987 i  australijski 1989–1994. Ten drugi był sprzedawany w USA jako Mercury Capri. A już chyba nikt nie wie, że nawet  Mercury Capri miał  jeszcze dwa wcześniejsze wcielenia, starsze znane było w latach 1970–1977 (była to wersja Forda), a następnie od 1979 do 1986 roku pod tą nazwą sprzedawano wariant Forda Mustanga.
Reaktywowanie sławnych marek jest w modzie, należy się więc spodziewać, że za jakiś czas pojawi się nowy Ford o tej nazwie.

Nazwy jak byk

Nie wszystkie nazwy samochodowe zapowiadają szybkość i agresywność. Czasem lepiej sugerować potęgę i siłę, była więc ciężarówka Chevrolet Bison (1977–1988), czasem nawet powolność, co niekoniecznie szkodzi, jeśli towarzyszy jej pracowita systematyczność (to przypadek naszego Żuka, ale ta nazwa powstała raczej bez marketingowej intencji).
Może być nawet samochód o baraniej nazwie – Dodge Ram, baran zresztą występował w logo firmy używanym w latach 1993–2010.
Jest też Ford jak byk, czyli Taurus (chodzi więc o łacińskie słowo oznaczające byka i znak Zodiaku, bo tak on się nazywa po angielsku), który firma Mercury sprzedawała pod nazwą Sable.
Sable znaczy «soból», co pewnie może kojarzyć się z luksusem i delikatnością, ale jest też gatunek zwany sable antilope. Po polsku tłumaczyć to należy antylopa szabloroga, ale jest też związek z czernią, bo samce tego gatunku są czarne. Sable w heraldyce lub języku poetyckim oznacza «kolor czarny» .
Tym sposobem wrócimy do zwierząt szybkich, które dały nazwy samochodom.

Orły, sokoły

Drapieżność ptasia dobrze się ma do nazewnictwa samochodowego, o nazwach jastrzębich była już mowa. Aż się jednak prosi, żeby samochód nazwać orłem albo sokołem.
W tej mierze można liczyć na Amerykanów. Najstarsza zoologiczna nazwa samochodu to chyba White Eagle Speedster nieistniejącej od 1930 r. firmy Kissel. Biały orzeł to symbol bardziej nośny chyba w Europie, zwłaszcza w Polsce, a też w Serbii. W USA, w Oklahomie, jest miasteczko White Eagle nazwane dla upamiętnienia wodza plemienia Ponków (ok. 1840–1914).
W nowszych czasach na amerykańskich drogach pojawił się Ford Falcon (1960–1970, choć pierwszy model Forda o tej nazwie dał się poznać już w roku 1935). Następcą dumnego Forda Sokoła był model Maverick. Po angielsku maverick znaczy «samotnik, indywidualista» a także... «nieoznakowane cielę».

Ptak Grom

Ogniste ptaki wprowadziły nas w krainę mitologii. W Ameryce Północnej żył ponoć ogromny ptak wyglądający jak orzeł, choć o wiele większy, zwany Ptakiem Gromem lub Ptakiem Grzmotem (po angielsku Thunderbird). Tak mówią przynajmniej wierzenia Indian północnoamerykańskich, choć są nawet świadkowie utrzymujący, że widzieli thunderbirda w Kanadzie i w Stanach Zjednoczonych.
Legendy mają wartość marketingową, a do tej nawiązał Ford modelem Thunderbird (1955–1997 i
2002–2005). Miał on też skrótową nazwę T-Bird, która dowodzi z jednej strony popularności samochodu, z drugiej tego, że nazwa była trochę za długa.

Fusion fiesta?

Samochód Forda w czasach dzisiejszych może też nazywać się Fiesta. Rzeczownik fiesta jest hiszpańskim internacjonalizmem (tzn. wyrazem używanym w podobnym znaczeniu i podobnej formie też w innych językach), a oznacza «święto ludowe, zabawę».
Na tę samą literę może też być Fusion – to od angielskiego rzeczownika fusion, który oznacza «połączenie czegoś», a w fizyce «syntezę».
Fiesta, Focus, Fusion. Tu była chyba jakaś myśl przewodnia, może i prosta, może nawet prostacko nawiązująca pierwszą literą do Forda, ale przecież chodzi o reklamę.
Najsławniejszy Ford nazywał się T, ale chyba nigdy świadomie nie nawiązywano do tej nazwy, choć były modele Taurus, Tempo (pod marką Mercury nazywał się Topaz), Thunderbird i Torino.

F-MAX?

Ford produkuje modele Fiesta, Focus, Fusion. Ich pierwsze litery chyba nie są przypadkowe. Warto przypomnieć, że najstarsze modele Forda miały nazwy jednoliterowe, np. T, A.
Być może do tej tradycji nawiązują nazwy C-MAX i S-MAX, oparte jednak na mało wyrafinowanym koncepcie. Pierwsza pochodzi bodajże od compact, druga od sport (inne pozytywne skojarzenia dozwolone, np. z combi, super). MAX wiadomo od czego.
Na szczęście spośród nazw wyższych lotów ostała się jeszcze Galaxy, co oznacza «galaktykę», a w użyciu przenośnym też «plejadę wybitnych postaci».
Jest też nazwa – można rzec – wręcz wymyślna, czyli Kuga. Prawdopodobnie stanowi ona przekształcenie wyrazu cougar «puma» (a to jest Fordowskie nawiązanie do tradycji, bo naście lat temu był sportowy Ford Cougar).
Czy nie powinien w takim razie powstać Ford F-MAX? Może i tak, tylko że seria F (do niej zalicza się F-150, czyli najpopularniejszy samochód w USA) to pick-upy, czyli samochody dostawcze.

Światowy punkt skupienia z duszą

Henry Ford proponował klientom samochód w każdym kolorze, pod warunkiem, że będzie nim czarny. Dziś jego spadkobiercy proponują każdą nazwę, byle była oryginalna.
Jedną z najbardziej oryginalnych nazw samochodowych jest Ka. Ten model Forda nazwą nawiązuje do  mitologii egipskiej, w której tak nazywał się duch opiekujący się człowiekiem. Na znajomość tego faktu liczyli pewnie marketingowcy, którzy obmyślili slogan „samochód z duszą”. Co prawda takim sloganem wdzięczą się do klientów też inne marki samochodowe.
Focus zaś zaleca się nie tyle tajemniczością, ile wieloznacznością. Rzeczownik focus znaczy «punkt skupienia», a nawiązuje przede wszystkim do terminologii fotograficznej.
Model Mondeo zaś został pomyślany jako samochód światowy (sprzedawany na więcej niż jednym kontynencie), jego nazwa powstała więc od łacińskiego mundus «świat», co może znaczyć nawet «wszechświat».
Następny tekst rozpocznie się więc od nazwy galaktycznej.

Nazwisko pospolite, ale nazwa jedna

Dziwnie się w tym blogu złożyło, że nazwa Lincoln została omówiona już dość dawno, a Ford jeszcze nie (pierwsza z tych firm jest własnością drugiej). Czas więc raczej przypomnieć niż objaśnić, że źródłem nazwy firmowej jest nazwisko amerykańskiego przemysłowca Henry’ego Forda (1863–1947). Na tym jednak sprawy nie kończą się w tym blogu, bo pozostaje pytanie, skąd pochodzi nazwisko? A od staroangielskiego wyrazu ford, czyli «bród, płycizna na rzece», zresztą wyraz ten w tym znaczeniu funkcjonuje do dziś. Najstarsze zapisy nazwisk wywodzących się z rzeczownika ford pochodzą z XI w., a pierwotnie oznaczały najpewniej ludzi żyjących w pobliżu brodów. Musiało ich być wielu, bo jest to bardzo pospolite nazwisko, np. źródła filmoznawcze wymieniają setki aktorek i aktorów, którzy je noszą.